Obecnie średnia temperatura powierzchni Ziemi wynosi 288 kelwinów, czyli 15°C, a temperatura w środku planety szacowana jest dzisiaj na około 5400-6000 kelwinów. Na podstawie między innymi własności skał i minerałów przypuszcza się, że we wczesnych okresach istnienia planety powierzchnia Ziemi mogła mieć temperaturę około 2000 kelwinów. Określenie pierwotnej temperatury jądra jest trudniejsze, ale przypuszcza się, że była ona bardzo zbliżona do aktualnej. Jest to konsekwncja dużych rozmiarów Ziemi oraz bardzo wydajnych mechanizmów utrzymujących temperaturę jądra.

Wyższe warstwy wnętrza Ziemi, czyli płaszcz i skorupa, działają jak swego rodzaju koc termiczny, który odprowadza ciepło z wnętrza planety w bardzo wolnym tempie. Dodatkowo w niskich warstwach nadal zachodzą zjawiska dostarczające ciepła. Do takich procesów zalicza się rozpad pierwiastków promieniotwórczych oraz uwalnianie energii w procesie krystalizacji wewnętrznej części jądra.

Jądro składa się głównie z płynnego żelaza i w mniejszym stopniu z niklu. Ekstremalne warunki panujące we wnętrzu Ziemi, głównie ciśnienie, zmieniają właściwości fizyczne płynnego żelaza, podnosząc temperaturę krzepnięcia metalu. Skutkiem tego jest powolne formowanie się stałego jądra. Jak było powiedziane wyżej, w trakcie tego procesu uwalniana jest energia, co sprawia, że proces krystalizacji jest jeszcze wolniejszy i według obecnych modeli całkowite zestalenie jądra miałby nastąpić dopiero za wiele miliardów lat, długo po tym, jak Ziemia przestanie sprzyjać życiu.

Obecność ziemskiego pola magnetycznego jest skutkiem istnienia ciekłego jądra planety. Na skutek obrotu Ziemi i prądów konwekcyjnych w jądrze, wirujące masy żelaza działają jak wielki generator Faradaya, tworząc prąd elektryczny i pole magnetyczne. W przypadku gdyby jądro przestało być płynne, pole magnetyczne zanikłoby.

Dane z sond kosmicznych, w szczególności z misji Mars Global Surveyor, pokazują, że bardzo stare marsjańskie skały są silnie namagnesowane. Oznacza to, że we wczesnej historii Marsa istniało globalne pole magnetyczne, generowane przez ciekłe jądro.