Zacznijmy od odpowiedzi na ostatnie pytanie: tak. Ludzkości udało się zbudować prawdziwe komputery kwantowe, do których opisu konieczna jest fizyka kwantowa. Jednakże, należy się bliżej przyjrzeć temu, co jest ogłaszane przez korporacje, i zestawić z tym, co faktycznie można powiedzieć o ich możliwościach. Chodzi tutaj w szczególności o liczbę bitów kwantowych, nazywanych kubitami.
Zacznijmy od tego, czym jest standardowy bit w komputerze klasycznym, takim jak ten, który mamy w domu czy nawet kieszeni. Bit może przyjmować wartość 0 lub 1. Komputery klasyczne potrafią przechowywać i przetwarzać takie bity z bardzo dużą niezawodnością. W standardowym procesorze występowanie błędów wynikających ze zjawisk losowych jest czymś rzadkim, praktycznie ignorowalnym. Tylko w zastosowaniach wymagających szczególnie dużej niezawodności stosuje się m.in. pamięci z korekcją błędów.
Kubit jest natomiast układem kwantowym, który może znajdować się w tzw. superpozycji stanów 0 i 1. W uproszczeniu oznacza to, że nie musi być po prostu zerem albo jedynką, tylko czymś pomiędzy, a pomiar, czyli „sprawdzenie” jego wartości daje jeden z tych dwóch wyników. Co ważne, to nie jest tak, że po prostu nie wiemy którym jest, dopóki nie sprawdzimy. W pewnym sensie kubit może zachowywać się tak, jakby zawierał informację o zerze i jedynce, jednocześnie!
Problem polega na tym, że kubity są bardzo wrażliwe na otoczenie. Niepożądane oddziaływania mogą zaburzyć ich stan, przez co obliczenia stają się błędne. Czasami wystarczy nawet pojedyncza cząstka światła, jeśli odpowiednio oddziałuje z kubitem, żeby zaburzyć jego stan. Dla porównania, przedmioty w temperaturze pokojowej emitują ich miliardy w każdej sekundzie! Dlatego komputery kwantowe muszą być odpowiednio izolowane, a niektóre z nich schładza się do bardzo niskich temperatur, zimniejszych nawet niż najzimniejsze naturalnie występujące miejsca we Wszechświecie.
Mimo to, wszystkich czynników wyeliminować się po prostu nie da. Opracowano metody korekcji błędów, które pozwalają chronić informację zapisaną w kubitach. W uproszczeniu można to porównać do sytuacji, w której zamiast zapisywać informację tylko raz, zapisujemy ją w kilku bitach. Jeśli jeden z nich się zmieni, możemy czasem wykryć błąd i go poprawić. W przypadku kubitów jest to jednak trudne, ponieważ istnieje prawo, które uniemożliwia nam po prostu kopiowanie informacji kwantowej.
Musimy odpowiednio zakodować informację, a także używać specjalnych metod, które pozwalają wykrywać błędy bez zaburzania układu. Zamiast kopiować stan kubitu, zapisujemy informację w odpowiednio przygotowanym zestawie kubitów. W praktyce do ochrony jednego kubitu logicznego, czyli takiego, którego można używać w faktycznych obliczeniach, potrzeba wielu kubitów fizycznych. Przykładowo istnieje kod korekcji błędów Shora, który wymaga 9 kubitów fizycznych na jeden kubit logiczny. Aby taka metoda działała, błędy nie mogą jednak pojawiać się zbyt często w stosunku do szybkości ich wykrywania i korygowania, co nie zawsze się udaje. Warto zaznaczyć, że jest wiele różnych sposobów realizacji kubitów, lecz ta dyskusja mogłaby sama w sobie być osobnym pytaniem, dlatego tutaj zostanie pominięta.
Reasumując, gdy jakaś firma ogłasza, że jej komputer kwantowy ma na przykład 1000 kubitów, podaje liczbę kubitów fizycznych, a nie tych logicznych, nie mówiąc już o wystarczająco niezawodnych do użytecznych obliczeń. Nie ma przy tym jednego przelicznika, gdyż liczba potrzebnych kubitów zależy od jakości urządzenia i zastosowanej metody ochrony przed błędami. Liczba kubitów logicznych, dla których udało się wykazać skuteczną ochronę przed błędami, jest wciąż niewielka. Niektóre eksperymenty wymagają też odrzucania dużej części nieudanych prób, co ogranicza ich praktyczną użyteczność.
Zatem komputery kwantowe rzeczywiście istnieją i operują na prawdziwych, w pełni kwantowych kubitach. Nie oznacza to jednak, że urządzenie mające tysiąc kubitów potrafi wykonać dowolne obliczenie kwantowe na tysiącu kubitów. O jego możliwościach decydują również jakość kubitów i skuteczność ochrony przed błędami, co znacznie ogranicza liczbę kubitów logicznych. Osobnym wyzwaniem pozostaje również znalezienie praktycznych problemów, w których komputer kwantowy będzie wyraźnie lepszy od klasycznego, ale to także temat na oddzielne rozważania.