Jeszcze o paradoksie tyczki i stodoły

Pytanie

Pyta Krzysztof

Mam pytanie dotyczące paradoksu tyczki i stodoły. Opisane wyjaśnienie problemu jest jasne (tyczka zawsze zmieści się w stodole), ale chodzi mi o nieco zmodyfikowaną postać tego paradoksu – a mianowicie taką, w której mijają się dwie identyczne tyczki. Pierwszą z nich nazwijmy „stodołą”, gdzie jej przód i tył to wrota „stodoły”. Czy w takim przypadku druga tyczka także zawsze zmieści się w „stodole”? No i jeśli „stodołą” nazwiemy dla odmiany drugą tyczkę, to czy wtedy zawsze pierwsza tyczka zmieści się w tej drugiej? Podsumowując, czy wynik zależy od tego, którą tyczkę nazwiemy „stodołą”?

Odpowiedź

Odpowiada Andrzej Okołów

Paradoks tyczki i stodoły omawialiśmy już tu. Na gruncie szczególnej teorii względności nie jest prawdą, że „tyczka zawsze mieści się w stodole” – tzn. to czy się mieści, czy nie, zależy od układu odniesienia, z którego obserwowany jest ruch. Z punktu widzenia obserwatora spoczywającego względem stodoły tyczka mieści się w stodole, a z punktu widzenia obserwatora, który porusza się wraz z tyczką, tyczka nie mieści się w stodole.

Zamiana stodoły na tyczkę niczego zasadniczo nie zmienia. Oczywiście, przebieg zjawiska nie zależy od tego, którą tyczkę nazwiemy tyczką, a którą stodołą. „Tyczka” i „stodoła” to tylko nazwy, czyli werbalne etykiety, które „naklejamy” na rozważane tu obiekty fizyczne i które nie mają wpływu na przebieg zjawisk. To, która tyczka „mieści się” w drugiej zależy ponownie od obserwatora. Jeśli dla rozróżnienia tyczek nazwiemy jedną z nich tyczką A, a drugą tyczką B, to obserwator spoczywający względem tyczki A widzi podczas mijania się tyczek, że tyczka B jest krótsza od tyczki A i tym samym tyczka B „mieści się” w tyczce A. Zaś obserwator spoczywający względem tyczki B postrzega tę samą sytuację odwrotnie: widzi on, że tyczka A jest krótsza od tyczki B i tym samym tyczka A „mieści się” w tyczce B.